- 15,174 ka mag-uuma apektado; mga balaod alang sa proteksyon sa pamilya, procurement ug imprastraktura gituki
MIDUSO ang Sangguniang Panlalawigan (SP) sa padayon nga cloud seeding operations sa Bohol samtang misaka na ngadto sa ₱360,828,309.76 ang kadaot sa agrikultura tungod sa El Niño, nga nakaapekto sa 15,174 ka mag-uuma sa tibuok lalawigan.
Sa regular nga sesyon niadtong Biyernes, Nobyembre 6, nga gipangulohan ni Board Member Jamie Aumentado Villamor, giaprobahan sa SP ang resolusyon nga nagtugot kang Gov. Erico Aristotle Aumentado sa pagpirma og kasabutan uban sa Department of Agriculture (DA) alang sa padayon nga pagpatuman sa cloud seeding operations sa probinsya.
Gipasiugda ni Board Member Lucille Lagunay ang panginahanglan sa tukmang panahon nga interbensyon aron matubag ang seryosong epekto sa El Niño, ilabi na sa sektor sa agrikultura.
Matud ni Lagunay, sa kinatibuk-ang kadaot nga kapin ₱360.8 milyon, ₱342.4 milyon niini ang gikan sa kadaot sa humay nga nakaapekto sa 7,229.30 ka ektarya.
Ang kadaot sa mais mikabat sa ₱6.5 milyon nga nakaapekto sa 113.2 ka ektarya, samtang ang high-value crops nakaangkon og ₱11.83 milyon nga kadaot sa 63.90 ka ektarya.
Giklaro ni Lagunay nga bisan dili hingpit nga solusyon ang cloud seeding, makatabang kini isip dugang nga interbensyon aron mapadaghan ang ulan ug mapalig-on ang suporta sa mga komunidad nga nagsalig sa agrikultura.
Gikan Oktubre 17 hangtod Nobyembre 5, 2026, 14 ka cloud seeding flights na ang nahimo sa lalawigan, nga mikonsumo og 17 oras ug 10 minutos nga flight time. Aduna pay 13 oras ug 50 minutos nga nahibiling flight time.
“Ang tumong mao ang pagpanalipod sa atong mga mag-uuma, pagpadayon sa produksyon sa agrikultura, ug pagpalig-on sa atong food ug water security,” matud ni Lagunay.
PROTEKSYON SA MGA PAMILYA GITUTOKAN
Samtang, gikatakdang magpahigayon og dinaliang diskusyon ang Committee on Women, Children and Family bahin sa mga kasamtangang polisiya nga nagpanalipod sa mga bata ug pamilya.
Gipataas ni Board Member Nathaniel Binlod ang maong isyu sa iyang privilege speech, diin iyang gipasiugda ang panginahanglan sa pagtan-aw kon unsaon pagpalig-on sa mga institusyon taliwala sa makapakurat nga mga panghitabo, lakip ang bag-ohay nga makalilisang nga kamatayon sa usa ka inahan sa kamot sa iyang kaugalingong anak sa Panglao.
“Naabot ba sa atong mga programa ang mga pamilyang nanginahanglan niini? Andam ba ang atong mga eskwelahan ug barangay sa pag-ila sa mga problema ug paghatag og tukmang interbensyon?” pangutana ni Binlod.
Matud pa niya, ang matag trahedya kinahanglan mahimong higayon sa pag-usisa kon unsa pa ang mahimo sa mga institusyon, komunidad ug pamilya aron mas paspas ug mas lig-on ang ilang pagtubag.
PROCUREMENT, SINKHOLES UG STREET LIGHTS
Sa samang sesyon, nanawagan usab ang SP sa provincial executive department nga mohimo og komprehensibong pagrepaso sa procurement processes sa Kapitolyo.
Mitumaw kini gikan sa diskusyon sa Committee of the Whole nga nagtumong sa pagtubag sa mga kalangan ug pagpalambo sa efficiency sa procurement.
Giaprobahan usab sa SP ang mga lakang aron mapauswag ang implementasyon sa infrastructure projects, lakip ang paggamit sa Ground Penetrating Radar (GPR) aron ma-detect ang underground cavities ug posibleng sinkholes, ilabi na sa mga dapit diin adunay road projects.
Gisuportahan usab ang geological ug geohazard assessment sa mga lugar nga taas ang risgo sa sinkholes ug underground cavities, partikular sa existing roads ug proposed o ongoing infrastructure projects.
Giduso usab ang paghatag og pondo alang sa pag-instalar og street lights sa road widening ug concreting projects aron masiguro ang igo nga suga ug kaluwasan sa mga motorista ug pedestrians.
SOLAR PROJECT SA BOHOL CULTURAL CENTER
Gitugotan usab sa SP ang gobernador sa pagpirma og kasabutan uban sa Department of Energy (DOE) alang sa 30-kilowatt-peak Solar Photovoltaic System Demonstration Project sa Bohol Cultural Center.
Ang proyekto usa ka grant gikan sa DOE pinaagi sa Government Energy Management Program (GEMP).
Tulo usab ka non-government organizations ang gi-accredit sa SP—ang Arms of Love Philippines Inc., Bohol Community Multi-Purpose Cooperative, ug Calunasan Fishermen and Farmers Association sa Calape.
Giadoptar usab sa SP ang mga report sa Committee on Education ug Committee on Public Utilities. (Office of the SP Sec/LMS)
