MIABOT na sa ₱189.47 milyon ang inisyal nga danyos sa agrikultura sa Bohol tungod sa nagpadayong hulaw nga nalambigit sa El Niño, samtang gikonsiderar na sa technical working group ang posibilidad sa pagdeklarar og State of Calamity ug andam na usab ang probinsya sa pagpahigayon og cloud seeding operations.
Matud ni Assistant Provincial Agriculturist Dr. Larry Pamugas, nahisgutan na sa grupo ang posibilidad sa deklarasyon sa State of Calamity, apan padayon pa ang konsultasyon sa mga apektadong sektor sama sa mga mag-uuma, irrigators’ associations ug Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO).
Nagpadayon usab ang pagtimbang-timbang sa aktuwal nga epekto sa hulaw sa nagkadaiyang lungsod aron matino ang gilapdon sa kadaot ug ang tukmang interbensyon nga kinahanglan ipatuman.
Base sa taho hangtod Oktubre 5, ang San Miguel maoy pinakagrabeng naapektuhan nga adunay ₱53.2 milyon nga danyos sa agrikultura. Gisundan kini sa Tubigon nga adunay ₱18.7 milyon, Batuan nga ₱16.1 milyon, Inabanga nga ₱12.5 milyon, Bilar nga ₱10.9 milyon ug Sagbayan nga ₱10.3 milyon.
Narekord usab ang ₱8 milyon nga danyos sa Catigbian, ₱6.9 milyon sa Calape, ₱236,000 sa Bien Unido ug ₱159,000 sa Danao, uban sa mga natala usab nga kadaot sa Loboc, Valencia, Jagna ug Mabini.
Sa kinatibuk-an, 7,035 ka mag-uuma gikan sa 27 sa 48 ka lokal nga kagamhanan sa Bohol ang naapektuhan sa hulaw.
Ang humay maoy pinakadakong naapektuhan, nga mikabat sa 95.09 porsyento sa kinatibuk-ang danyos sa tanom. Ang mga utanon ug prutas mikabat sa 2.87 porsyento, samtang 2.04 porsyento ang mais. Wala pay natala nga danyos sa kamote-kahoy.
Samtang nagpadayon ang assessment, giandam na sa Provincial Government of Bohol ang cloud seeding isip usa sa posibleng lakang aron matabangan ang sektor sa agrikultura nga nag-atubang sa epekto sa nagkagrabeng El Niño.
Matud ni Gobernador Aris Aumentado, kompleto na ang pagpangandam sa probinsya uban sa mga kauban nga ahensya, apan dili awtomatikong ipatuman ang operasyon gawas kon angay ang kahimtang sa panahon ug mapamatud-an nga gikinahanglan kini.
Gipasiugda sa gobernador nga importante ang husto nga timing sa cloud seeding aron mahimong epektibo kini.
Ang operasyon mag-agad sa aktuwal nga atmospheric conditions ug sa rekomendasyon sa inter-agency Technical Working Group, nga maoy magpadayon sa pagbantay sa kahimtang sa panahon.
Tumong sa cloud seeding nga makatabang sa mga uma ug komunidad nga naapektuhan sa hulaw, ilabi na samtang nag-atubang ang Bohol sa hulga sa gikatahong Super El Niño nga gilauman nga mahimong hinungdan sa mas taas nga panahon sa kauhaw ug kakulang sa ulan.
Nakigkoordinar ang provincial government sa Philippine Air Force, Bureau of Soils and Water Management, Pegasus Air Services Inc. ug PAGASA alang sa technical preparation ug posibleng implementasyon sa cloud seeding.
Lakip sa mitambong sa coordination meeting sila Philippine Air Force Weather Center Head Col. Hermilino Calubiran Jr., Provincial Administrator Asteria Caberte, PDRRMO Head Anthony Damalerio, Pamugas ug Chief of Staff Atty. Filipina Asoy-Piollo.
Gipasalig ni Aumentado nga dili magdali ang probinsya sa cloud seeding ug ipatuman lamang kini kon paborable ang kahimtang sa panahon, gikinahanglan gyud ang operasyon ug adunay rekomendasyon gikan sa technical working group.
Samtang wala pa matino kon kinahanglan nang ideklarar ang State of Calamity, nagpadayon ang mga buhatan sa agrikultura ug disaster response sa pag-assess sa kahimtang aron matino ang tukmang suporta ug tabang alang sa mga mag-uuma nga naapektuhan sa hulaw. (RTB)
