GIPAHIBALO ug gipaimbestigahan ni Bokal Nathaniel Oñes Binlod, miyembro sa Sangguniang Panlalawigan sa Bohol, ang mga seryosong alegasyon bahin sa giingong dili tarong nga pagpatuman sa TUPAD Program sa lungsod sa Carmen. Lakip sa gipagawas nga mga reklamo mao ang pag-apil sa usa ka pribadong organisasyon nga gikatahong nangolekta og kwarta gikan sa mga benepisyaryo sa maong programa.
Atol sa iyang privilege speech sa bag-ohay nga sesyon, gibutyag ni Binlod ang mga reklamo nga nadawat sa iyang opisina bahin sa papel sa pundok nga Bag-ong Pilipinas Citizens Movement (MPR) sa pagdumala ug pagpadagan sa TUPAD didto sa maong lungsod.
Matod pa sa Bokal BM Nathan Binlod dakong kabalaka nga morag walay husto nga koordinasyon, pahibalo, o KAHIBALO ang mga opisyales sa barangay ug ang Lokal nga Kagamhanan sa Carmen mahitungod sa pag-abot ug pagpatuman sa maong programa sa ilang lugar.
“Mas makapabalaka pa niini,” dugang pa ni Binlod, “mao ang sumbong nga adunay gikuhaan o gikaltasan ang matag benepisyaryo og mokabat sa P1,400 gikan sa ilang angay madawat nga tabang o sweldo. Giingon pa nga kini kuno baylo sa gasto sa gasolina, transportasyon, ug uban pang galastuhan sa pagpadagan.”
Labi pa nga nakapakusog sa iyang kabalaka ang gikatahong pahayag sa usa ka coordinator sa maong pribadong grupo diha mismo sa opisina sa Mayor, nga nag-ingon: “Ug dili musugot, among ibalhin sa laing lungsod.”
Gipahinumdoman ni Binlod nga ang TUPAD o Tulong Panghanapbuhay sa Ating Disadvantaged/Displaced Workers usa ka programa sa gobyerno nga direkta nga gidumala ug gipatuman sa Department of Labor and Employment (DOLE). Bisan tuod mahimong moapil ang mga pribadong organisasyon, kinahanglan kini nga adunay saktong akreditasyon, awtorisasyon gikan sa DOLE, ug hugot nga nakig-alayon sa lokal nga kagamhanan ug mga barangay — nga maoy wala makita sa nahitabo sa Carmen.
Gikutlo usab niya ang DOLE Department Order No. 239, Series of 2023, nga tin-aw nga nagdili sa bisan kinsa nga mangayo, mokolekta, o mokaltas og bisan unsang kantidad gikan sa benepisyaryo. Gipatin-aw sa maong mando nga ang pag-apil sa TUPAD libre ug walay bayad, ug hugot nga gidili ang bisan unsang matang sa dili awtorisadong kaltas gikan sa ayuda sa katawhan.
Tungod niini, nagpahibalo si Binlod: “Ang TUPAD gihimo aron motabang sa mga kabus ug mga trabahante nga nawad-an og panginabuhian. Ang tibuok kantidad nga gitagana kinahanglan nga madawat sa hingpit ug direkta sa benepisyaryo — dili kunhison, dili bawion, ug dili kuhaon pinaagi sa kuwestiyonableng rason.”
Gipadayag usab niya ang kahadlok nga tingali dili lang sa Carmen kini nahitabo, ug basin adunay susama nga pamaagi nga gihimo usab sa ubang lungsod sa probinsya.
Isip tubag ug aron mahatagan kini og hustong pagtagad, pormal nga gihangyo ni Bokal Binlod nga i-refer ang maong isyu ngadto sa Committee on Labor and Employment. Ang maong komite karon ang moimbestiga ug mangayo og opisyal nga katin-awan gikan sa DOLE bahin sa tinuod nga kahimtang ug legalidad sa nahitabong pagpatuman sa programa. (TB)
